English

Yurtdışı Emekliliği Cazibesini Yitiriyor…

Mustafa Çetinkaya 29 Temmuz 2019

Yurtdışında yaşayan T.C Vatandaşlarının borçlanmak yoluyla Türkiye’den emekli olmalarını sağlayan 3201 sayılı kanun köklü değişikliklere uğradı. Meclis Genel Kurulu’nda kabul edilen 7186 sayılı yeni yasa, 19 Temmuz 2019 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanarak uygulamaya girdi. Hiç bir şey eskisi gibi olmayacak.

Yurtdışında yaşayıp Türkiyeden emekli olmak isteyenler, ev hanımları ve daha önce Türkiye’de emeklilik başlangıcı olanların emkliliğini düzenleyen yasa rafa kalktı, şimdi her şey iki kat daha uzun sürede, iki kat daha masraflı ve bunların karşısında eskisinin yarısı kadar maaş kazanımı olarak uygulanacak. Kısmi aylık bağlanmış olanlar dahil olmak üzere bu maddenin yürürlük tarihinden önce, yani 31 Temmuz 2019 mesai bitimine kadar (burada başvuru tarihi olarak evrakların postaya verildiği tarih esas alınmaktadır) yurt dışında geçen sürelerini borçlananlar, yasal süre içinde ödemelerini yapmaları durumunda kazanılmış haklarını koruyacaklar. 1 Ağustos 2019 ve daha sonra başvuranlar ile daha önce başvurup kendilerine tahakkuk edilen borcunu, kanunda belirtilen üç aylık süre içinde ödemeyenler, yeni borçlanma sistemine dahil olacaklar.

YENİ YASA NELER GETİRİYOR

Mecliste kabul edilen ve Resmi Gazete’de yayınlanan Torba Kanun’da yer alan en önemli değişikliklerden birisi 9. Madde oldu. Bu maddeye göre, 3201 sayılı kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “yüzde 32’sidir” ibaresi “yüzde 45’idir” şeklinde değiştirildi ve fıkranın üçüncü cümlesi yürürlükten kaldırıldı. Bunun tanımlama şu şekilde açıklanabilir; 31 Temmuz 2019’a kadar geçerli olan günlük 27,29 TL tutarındaki borçlanma miktarı yüzde 40 oranında artarak 38,38 TL’ye yükseldi.

GÜNLÜK BORÇLANMA, YAŞ VE SÜRE DE ARTACAK

Yine aynı kanunda yer alan 8. madde yurtdışı sürelerinin Sosyal Güvenlik Kurumu çatısı altındaki hangi sigorta kolunda değerlendirileceğini düzenliyor. Önceki yasaya göre en son nerede çalışıyorsanız oradan emekli oluyordunuz. SSK dan emekli olmak daha kısa süre gerektirdiği ve daha yüksek maaş getirdiği için insanlar 4a maddesini tercih ediyordu. Buna göre, önümüzdeki aydan itibaren 3201 sayılı kanun kapsamında borçlanılacak başvuru sahibinin Türkiye’de son defa tabi olduğu sigorta koluna bakılmaksızın, tümüyle eski adı Bağ-Kur, yeni adıyla 4/b sigorta kolunda çalışmış gibi kabul edilecek. Diğer bir ifadeyle, Türkiye’de son defa SSK yani 4/a sigorta koluna tabi çalışanların da ev kadınları olduğu gibi yurtdışında geçen süreleri, kanun teklifinin yürürlüğe gireceği tarihten itibaren Bağ- Kur’lu olarak değerlendirilecekler. Bunun neticesinde emeklilik yaşı, borçlanılan süre ve dolaysıyla borç miktarı artmış olacak. Emekli olmaya yetecek asgari borçlanma gün sayısı 3.600 veya 5.000 gün yerine, kısmi aylık için 5.400 ve tam aylık, kadınlarda 7.200 gün ve erkeklerde 9.000 güne çıkacak.

SİGORTA BAŞLANGIÇ KURALI DA DEĞİŞTİ

Yeni kanunda yer alan 10. madde uyarınca, Türkiye ile ikili sosyal güvenlik sözleşmesi imzalamış olan ülkelerdeki sigorta girişleri, artık SGK tarafından sigorta başlangıcı kabul edilmeyecek. Yurtdışı borçlanması yapanların sigorta başlangıcı, Türkiye’de sigorta girişi olan ve olmayana göre iki farklı yöntemle belirlenecek.

Türkiye’de otuz yıl önce SSK girişi olanlar, özellikle 2000 yılından önceki zamanı borçlanmaları durumunda daha yüksek emekli maaşı alıyorlar. Yeni yasaya göre 1 Ağustos 2019 tarihinden sonra borçlananlar, maaşa katkısı yüksek olan eski yılları değil de başvurdukları tarihten on yıl geriye doğru gidilerek 2009 tarihi başlangıç sayılacak. Bunun neticesinde, aylık bağlama oranı düşük olan 2000 yılından sonraki dönemler sigorta cetveline yurtdışı süresi olarak işlenemeyeceği için, kişiye bağlanacak aylık da düşecek.

Süre dolup tüm koşullar yerine getirildiğinde, emekliye ödenecek maaşlar şu cetvele göre hesaplanıyor. 2000 yılı öncesi ödenen primlerin yüzde yaklaşık 80’i, 2000-2008 yıllar arasında ödenen primlerin yüzde 60’ı ve 2008 sonrası primlerin de yüzde 40’ı toplanarak maaş ortaya çıkıyor(evli–bekar ve yaş durumuna göre küçük farklılıklarda gösteriyor). Bu mevzuatın açıklaması, 2000 yılı öncesinde prim ödemiş olanlar ya da borçlananlar daha yüksek maaşlar alıyorlar. Yeni torba yasa bu avantaşı da ortadan kaldırıyor, borçlanma bu gün yapılıyorsa, borçlanılacak gün sayısı da bugün baz alınarak geriye doğru gidilerek yapılıyor.

Çok sorulan ve tartışılan bir konuya da değinecek olursak: “Aynı yaşta ve benzer koşullarda emekli olmuş insanların emekli maaşlarında neden büyük farklılıklar oluyor?” Bunun iki temel nedeni var, birincisi primler askari ücretten mi yatmış, yoksa yüksek maaşların yüksek primleri olarak mı yansımış. Doğal olarak yüksek prim ödeyenler yüksek maaş alıyorlar. İkinci neden, emeklilik günleri ya da ödenen borçlanma dönemleri 2000 yılından öncesine mi yoksa sonraki zaman dilimine mi denk geliyor. Askari ücretten olsa dahi 1980-2000 arasını borçlanan bir emekli, 2000-2019 arasını borçlanan insanın çok üzerinde aylık alacak.

Bilgi: Köşe yazısı ve içeriğinden yazarın kendisi sorumludur. İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılamaz.

Diğer Yazılar

tüm yazıları

Olay Gazetesi'ni takip edin

Facebook Twitter

Son haberler

İlk evini alanlar artışa geçti

Yeni mortgage anlaşmalarının aylık faizi, ortalama kira fiyatlarından yüzde 62 daha ucuz

Mercedes Araçlarına Konum Sensörü Yerleştirdiğini İtiraf Etti

Alman otomotiv devi Mercedes, ABD’de satılan yeni ve ikinci el oto­mobillerine nerede olduklarını tes­pit edebilmek için gizli sensörler koyduğunu itiraf etti.

Uzmanlar: Orta yaşlarda yüksek tansiyon beyne zarar veriyor” Uzmanlar: Orta yaşlarda yüksek tansiyon beyne zarar veriyor”

Uzmanlar, 30’lu yaşların orta­sındakilerin, beyin sağlıklarını ko­rumak için tansiyon değerlerine dikkat etmeleri uyarısında bulu­nuyor.

Johnson’dan somut öneri istedi

Berlin’de görüşen Almanya Başbakanı Angela Merkel ve İngiltere Başbakanı Boris Johnson’ın gündemi Brexit’ti.

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü toplam 5 ülkede temsilcilik açıyor

Türkiye’de gayrimenkul almak isteyen yurt dışındaki Türk vatandaşları ve yabancı uyruklu kişiler, artık Türkiye’ye gelmeden tapu ve kadastro işlemlerini 5 ülkede açılacak temsilciliklerde yapabilecek.

İlk kez uygulanan sistem yurt dışında yaşayan gurbetçileri memnun etti

Yurt dışına çıkışlarında rahat etmeleri ve bekleme sürelerini uygun bir alanda geçirmeleri için uygulamaya alınan park sistemi, gurbetçileri memnun etti.

Milyonlarca ailenin gaz ve elektrik faturası 75 sterlin azalacak

Enerji sektörünün düzenleyici kurumu Ofgem, enerji faturaları için müşterilere uygulanabilecek maksi­mum fiyatları indirme kararı aldı.

Türkiye’nin Tekstil Yıldızı Maya Sonunda Londra’da!

Türkiye’nin tekstil alanında dünyaya açılan ve son kalite lüks ürünleri ile uluslarası çapta da büyük yankı uyandıran Maya Tekstil, yatak odası takımlarını ailelerle buluşturan ‘Penelope Bedroom’ ile Londra’da ilk showroom’larını açtı.

Birleşik Krallık’tan ayrılmak isteyenlerin oranı yüzde 52 oldu

İskoçya’da yapılan bir anket, halkın çoğunluğunun Birleşik Krallık’tan ayrılarak bağımsızlık is­tediğini ortaya koydu.

Brexitçilerden yeni anket: Çoğunluk her ne pahasına olursa olsun AB’den çıkmaktan yana

Brexitçi The Daily Telegraph gazetesi için ComRes’in yaptığı kamuoyu yoklamasında ibre, çoğunluğun Başbakan Boris Johnson’ın İngiltere’yi AB’den gerekirse anlaşmasız çıkarması gerektiğine inandığını gösterdi.

Milyonlarca ailenin gaz ve elektrik faturası 75 sterlin azalacak

Enerji sektörünün düzenleyici kurumu Ofgem, enerji faturaları için müşterilere uygulanabilecek maksi­mum fiyatları indirme kararı aldı.

‘Anlaşmasız Brexit olursa gıda fiyatları zamlı olacak’

University of Sussex araştır­macıları, İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden anlaşma olmadan ay­rılması halinde, ülkedeki gıda fiyat­larının yılda 220 sterlin artacağını söyledi.

Yüzüklerin Efendisi Dizisinin Ekibi Belli Oldu

Yüzüklerin Efendisi filminin TV dizisi uyarlaması merakla beklenirken, Amazon, yapımcılığını üstlendiği dizinin kadrosunu açıkladı.

Trafalgar’ın yeni aslan figürü yenileniyor

Soho, Regent’s Street, Oxford Cir­cus ve Carnaby Street’i birbirine bağlayan Trafalgar Meydanı, ikon­laşmış aslan figürleri ile meşhur­dur diyebiliriz.

The Matrix 20 yıl sonra sinemaya dönüyor

Vizyona girdiği dönemde gişe rekorlarını altüst eden bilim kurgu klasiği The Matrix, bir haftalığına beyaz perdeye dönüyor.

Kraliyet üyeleri arasında 6. sırada

İngiltere’de en çok sevilen Kraliyet ailesi üyeleri anketi düzenlendi.

Designed by: Olay Gazeter